جايگاه دانشجو - به مناسبت روز 16 آذر - روز دانشجو
مهرداد طهمورثی
دوست داشتم مطلبي از طرف يکي از دانشجويان به مناسبت روز دانشجو به دستمان مي رسيد تا به جاي اين مطالب حرف دل آنان را به مناسبت روز دانشجو مي شنيديم ولي شايد فرصت کم ما و يا خيلي از مسائل باعث گرديد که نتوانيم خدمتشان رسيده و حرف دل آنان را با جان و دل خرديدار باشيم.
تکرار حرف هاي بي مورد و تکراري در مورد دانشجويان کاري بيهوده مي نمایاند و بايد فارغ از تعارفات معمول گفت: که دانشجويان در تمامي اعصار و دوران جايگاه ويژه اي در جوامع بشري داشته دارند و بايد به دانشجو به ديده يک عنصر تعيين کننده اجتماعي و فرهنگ ساز در جامعه نگريست. بر اين باوريم که از لحاظ فرهنگي دانشجو است که بايد تعيين کند جامعه چگونه فکر کند؟ چگونه رفتار کند؟ چگونه بپوشد؟ اما متاسفانه در بيشتر اين ها تاثيرپذير است. امروزه در جوامع توسعه يافته دانشگاه و دانشجو نقشي اساسي در تمدن سازي و فرهنگ دارد و به عبارتي موتور تمدن سازي يک جامعه دانشجو و دانشگاه است.
جايگاه دانشجو يکي از اصلي ترين مسائلي است که امروز بايد در دانشگاه مورد نقد و بررسي قرار بگيرد. تصور يک دانشجو از دانشگاه چيست؟ چرا به اينجا آمده؟ به کجا ميخواهد برود؟ چه هدفي را دنبال ميکند آيا صرف يک مدرک براي او کافي است. دانشجو بايد نياز امروز را بشناسد و بر اساس آن برنامه ريزي نمايد آيا چنين ديدگاهي وجود دارد ؟
متاسفانه بعضي از مسئولان و متوليان دانشگاهي برخلاف آنچه خود در دوران دانشجويي بوده اند سعي دارند نشاط و حرکت را براي کنترل مجموعه تحت امر خود کوچک کرده و به نوعي دبيرستان بزرگ را مديرت کند نه دانشگاه را.
همان طور که ميدانيد سن دانشجو سن شور و نشاط و انرژي است اما آيا از اين انرژي استفاده درست مي شود يا در کنج خوابگاه در مسائل پوچ و بي ارزش هدر ميرود. فعاليت دانشجو در مسائل ديني، اجتماعي و حتي مسائل سياسي موجب تحرک و نشاط و پويايي در جامعه مي گردد و رسيدن به مطلوب را در جامعه نويد مي دهد.
دانشجو عبارت است از قشر آگاه و پيشگام در خلاقيت يک جامعه، دانشجو بايد در برابر دردهاي جامعه حساس بماند تا زنده بماند واي به حال دانشجو و استادي که نسبت به درد هاي جامعه حساس نباشد. اگر دانشجو خود را به مرحله اي رساند که انساني پر توقع، امتياز طلب در نيايد اين باعث مي شود که بتواند درد هاي جامعه را احساس کند و راه هاي حل کردن آن را بيابد. قشر دانشجو يكي از اقشار فعال اجتماع است و با توجه به اهميت جايگاه دانشجو، بايد تلاش كرد تا در تمام زمينهها اين قشر آينده ساز پيشرفت كند.
تحليل سياسي مبتني بر دانش ميبايست در فعاليتها و برنامههاي جريان دانشجويي قرار گيرد و از اولويتهاي آن باشد چرا كه دانشجو وقتي وارد اعتراضات و تحركات سياسي مي شود اگر توام با تحليل دقيق سياسي نباشد با بحران هايي مواجه خواهد شد كه به منظور عبور از آنها چالشهاي جديتري گريبانش را خواهد گرفت. هر حركتي كه توام با يك عقلانيت در دانشگاهها به وجود آمده باشد زماني كه به سمت موجي از احساسات به پيش برده شود، مطمئنا افراد در چنين شرايطي نميتوانند تحليل درستي از حوادث داشته باشند. هر نوع برخورد ساختار شكنانه فضاي دانشگاه را از عقلانيت و فضاي علمي خارج ميكند و موجب ميشود كه دانشجويان تحت تاثير احساسات به اقدامات نامعقول دست بزنند. نكته مهم اين كه عملكرد راديكال و انحصار طلبانه برخي از گروههاي دانشجويي، عاملي موثر در سياستگريزي دانشجويان است. بسياري از دانشجويان به دليل تبعات و هزينههايي كه اقدامات راديكال اين گروهها در پي داشته حاضر به فعاليت نيستند و به واقع غلبه (احساسات) بر (عقلانيت) در فعاليتهاي سياسي و اجتماعي دانشجويان سبب بروز رفتارهاي غير عقلايي و تند ميباشد. فضاي سياسي هر جامعهاي ايجاب ميكند كه نقش و جايگاه دانشجو درآن ناديده گرفته نشود. بخشي از مهمترين رخدادهاي هر جامعهاي در كليه حوزهها اعم از فرهنگي، سياسي و اجتماعي به نوعي با جنبش دانشجويي گره خورده است. هيچ انسان عاقلي بيدليل نسبت به رفتار و كردار گروهي انتقاد نميكند و انتقاد او تنها به دليل كاستي يا نقصان موجود در آن نهاد يا سازمان است. البته ممكن است كه اشتباه در برداشت از شرايط باشد اما نبايست به گونهاي تحقير آميز دانشجو و دانشگاه را دچار خدشه كنيم؛ چرا كه به واقع انديشهها و سخنان امام خميني (ره) آموختهايم كه (دانشگاه مبدا همه تحولات است....)
دانشجو مي تواند: منشا اختراعات، ابداعات، کارآفريني ها باشد. دانشجو مي تواند با استدلال و بينش آگاهانه خود مسير جامعه را به سوي تکامل به پيش ببرد. در تحولات عظيم سياسي و اجتماعي نقش داشته باشد.
اگر حافظه ام در خوانده هايم خطا نکند در سال 1316 نخستين اعتصاب صنفي توسط دانشجويان دانشکده فني انجام شد. موضوع مهمي است. يعني عنصر اعتراض به وضع موجود و بيان خواست آزادي دانشجويان، همزاد تولد دانشگاه در ايران است. و اين جنبش دانشجويي بود که در کنار حرکتي عظيم و اسلامي، نظامي را پايه ريزي کرد که از ديگر نظام هاي حاکم بر جهان متمايز بود و آن نظام جمهوري اسلامي ايران بود.
دانشجويان در تمام سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي نقش به سزايي داشته و از تسخير لانه جاسوسي تا سال هاي دفاع مقدس و از دوران سازندگي تا کنون در خط مقدم قرار داشته و دارند. و هر جا که نامي از دانشجو بوده پويايي و نشاط را به دنبال خود داشته است. و اينک جامعه چشم به آن دارد تا دانشجو مورد تکريم قرار گيرد و شور و نشاط جواني و چه بسا سوالات فراواني که در ذهن دارد با سرکوب جواب داده نشود.
دانشجو نه در حرف بلکه بايد در عمل نيز مورد تکريم واقع گردد و محيطي براي دانشجو فراهم آيد تا بتواند پاسدار حريم علم و انديشه باشد.
از اين رو ايجاد تشکلهاي صنفي و حمايت از آنها علي رغم داشتن اختلاف سليقه «که خود باعث پيشرفت است» را بايد جدي بگيريم و به بهانه هاي واهي در سر راهشان سد سازي ننماييم و ستاره سازي براي دانشجويان را وکوچک کردن فضاي نقد براي دانشجويان را در ذهن نپرورانيم چرا که حتي اگر دست و زبان دانشجو را ببنديم نمي توانيم بر فکر و انديشه او تاثير بگذاريم و باید درخود توانایی جواب به پرسش های دانشجویان را بپرورانیم . پس شايسته است با تاسي از بزرگان ديني و رهبران مذهبي به مقام دانشجو ارج نهيم.
دانشگاه، نقطه ي اساسي هر جامعه و کشوري است. اگر دانشگاه اصلاح بشود، آيندهي آن جامعه اصلاح خواهد شد. اگر دانشگاه فاسد بشود، سرنوشت آن جامعه فساد است.
منبع : سایت خبری تحلیلی آذربایجان
برچسب ها:
روز جایگاه دانشجو 16 آذر سیاست دانشگاه