دانشجوی اهل سنت و مسئولیت و رسالت تاریخی وی
سخن از دانشجوي اهل سنت گفتن و احساس مسئوليت و رسالت تاريخي وي را يادآوري کردن به معناي منتفي نمودن نقش ديگران و يا انحصاري برخورد کردن با مسئله نيست، بلکه هدف بيان عوامل و دلايلي چند براي پرداختن به اصل مسئله و روشنگري حقايقي است که بسيار ضروري و مورد نياز است.
اين موضوع يک بحث بسيار گسترده و متنوعي است که شايد نياز به نوشتن مقاله ها و کتاب ها و سخنراني هاي چندي داشته باشد، چون بحث دانش و فراگيري آن، وجود يک قشر مستعد و توانمند و پرنشاط، مسایل تاريخي، گستره ی جغرافيايي، ضرورت هاي عصر، احساس تعهد و مسئوليت، متديّن بودن، نکاتي است که لازم است به هر يک از آن ها به خوبي پرداخته شود.
اهل سنت ايران از ملت هاي مختلف آن هر يک را در نظر بگيريم از نظر تاريخي اصيل ترين ايرانيان هستند و هيچ کدام را نمي توان جزو اقوام مهاجر يا مهاجم ناميد؛ از کردها گرفته تا بلوچ ها و فارس ها چه قبل از اسلام و بعد از آن ريشه در اين خاک دارند و تاريخ شان به تاريخ اين مرز و بوم گره خورده است. ايرانيان با پذيرش اسلام خدمت زيادي را به اين دين مقدس انجام داده اند که تاکنون کتاب هاي زيادي در رابطه با خدمات متقابل ايران و اسلام نوشته شده است. البته که نوشتن اين مقاله به معناي محروم کردن ديگر ايرانيان از حقوق و يا شهروند بودن نيست. هر ايراني با هر زبان و مذهب و گرايشي ايراني است و از نظر ما همه از حقوق يکسان بايد برخوردار باشند، و دگرانديشي و اختلاف مذهبي نمي تواند عامل تبعيض و محروميت باشد هر چند که متاسفانه امروز مذهب به عنوان عامل تحقير و تعصب و تبعيض درآمده است.
دانشجوي اهل سنت نظر به پسوند سني بودن و منتسب به سنت نبوي شريف، بايد در رفتار و گفتار مقيد به سنت مطهر پيامبر باشد و تلاش کند در زمينه ی دانش اندوزي و عامل بودن به علم و نافع بودن براي مردم و خدمت به خلق خدا از هر نظر اسوه و الگو باشد. در اخلاق نمونه و در عمل صالح ترين و مقيدترين افراد باشد، چون غيرمنطقي است كه کسي ادعايي داشته باشد و بر خلاف آن عمل کند. مولوي فرموده است:
شير را بچه همي ماند بدو تو به پيغمبر چه ماني بگو.
يک دانشجوي اهل سنت بايد ديدگاه هايش در رابطه با خدا، هستي و انسان، و مقوله هايي مانند حقوق بشر، عدالت، آزادي مشخص باشد. اگر يک دانشجو ديدگاه هايش در ارتباط با خداوند، توحيد، هستي و انسان، اصولي و منطقي و درست نباشد نمي تواند جايگاه خودش را در جهان هستي مشخّص نمايد. ريشه اين نظرات در قرآن به خوبي تبيين شده است، چون انسان در ديدگاه اسلام گل سرسبد موجودات است و جامع همه امتيازات و ويژگي هاي مثبت و والاست. هم در «أحسن تقويم» آفريده شده و هم از کرامت انساني برخوردار است، و اين اوصاف موجب شده است که نقش خلافت و جانشيني به او واگذار شود. مواهب و استعدادهايي که به انسان داده شده سبب شده تا به درک حقايق بزرگي در هستي نايل شود. چون فطرت انسان با خير و نيکي سرشته شده است پس بايد در کارهاي خير و نيک بكوشد.
دانشجوي مسلمان اهل سنت ايراني براساس چنين باوري چارچوب ديدگاه ها و وظايف خود را مشخص مي کند و روش و برنامه ی روشن و شفافي را معين مي کند و پس از بررسي عميق و علمي پديده هاي موجود و پي بردن به هدف مندي هستي و بازيچه نبودن آن، همه ی توان و تلاش خود را براي استفاده از نعمت هاي خداوند در هستي و تسخير آن ها براي خود و هم نوعانش به کار مي گيرد و اين تتبع و تحقيق او را به مهم ترين نکته ی زندگي که تفکر اسلام رهنمون مي شود و او اين نعمت و اساس زندگي را به نحو احسن به کار مي گيرد و به اين کلام مولوي بر مي گردد:
اي برادر تو همه انديشه اي مابقي خود استخوان و ريشه اي.
و اين انديشه اگر در راه شناخت آفريدگار و درك حضور مستمر و همه جانبه ی او و بندگي نمودن براي چنين خداوندي به کار گرفته شود، انسان را به مهم ترين و والاترين قله هاي بشريت راهنمايي مي کند و او را از هرگونه رذايل اخلاقي و تعصبات بي ارزش برحذر مي دارد. امروز بدترين و ناگوارترين مشکل بشريت همين تعصبات و تنگ نظري هاي فرقه اي و مذهبي است که موجب دور شدن خداوند از صحنه زندگي شده است.
دکتر جلالی زاده
استاد دانشگاه تهران
برچسب ها:
دانشجو اهل سنت مسولیت دین فکر اسلام
