
|
بازدید [420]
ستيز با علم ممكن نيست
مساله علم و دين از قديم ميان علماء و متفكران اسلامي مطرح بوده و رويارويي علم و دين همواره سبب به وجود آمدن دو گرايش فكري ميان مسلمانان شده است كه گرايش اول تحت عنوان سلفيت با تأكيد بر ظاهر گرايي ديني به تقابل علم و دين پرداخته و علم را محكوم مي كند. اين گرايش از قديم تا به امروز وجود داشته است و پيرواني دارد كه در تقابل علم و دين ارزشي براي علم قائل نيستند.
هر چند كه اين افراد به رفتار گذشتگان (سلف صالح) استناد مي كنند، اما حقيقت اين است كه گذشتگان و بزرگان اسلام براي نهادينه نمودن فرهنگ و انديشيدن و بهره مندي از علم تلاش هاي زياد نموده اند. اسلام تبليغ خود را با اتكاء بر علم و انديشه و تقابل بر جهل و ظاهر گرايي آغاز كرد، حال چگونه مي تواند خود به نقطه مقابل علم تبديل شود!!پيامبر اسلام صلي الله عليه و سلم به سواد آموزي ياران خود اهميت زيادي مي داد و حتي در امور نظامي نيز به شيوه هاي جنگي ديگران در ساير تمدن ها توجه داشت. تجربه تاريخي گوياي آن است كه از زمان ظهور پيامبر صلي الله عليه و سلم، در زمان خلفاء راشدين و ديگر سلسله هاي اسلامي مثل بني اميه و بني عباس بهره مندي از دانش ديگر ملل به عنوان يك اصل مطرح بوده است. به طوري كه در ساخت تمدن اسلامي؛ يهوديان، مسيحيان، زرتشتيان و... نقش مهمي داشتند. اهميت اسلام به علم سبب شده بود كه نخبگان علمي جهان، مراكز علمي و شهرهاي اسلامي را امن ترين نقطه براي پيشرفت خود بيابند و با حمايت هايي كه از دانشمندان علوم مختلف مي شود، دانشگاه هاي اسلامي علمي ترين دانشگاه هاي جهان تا قرن 5 هجري بوده اند. با يك برش ديگر و بررسي وضعيت مسلمانان در اسپانيا (آندلس) نيز مي توان دريافت كه زماني كه اروپا اسير تعصبات مذهبي و ضد علمي بود و دانشمندان را زنده در آتش مي سوزاند، دانشگاه ها و كتابخانه هاي مسلمانان در شهرهاي اسپانيا محل امني براي پيشرفت علمي مسلمانان و غير مسلمانان بوده است.
اما امروزه گروه هايي از مسلمانان به تقابل با علم روي آورده اند و بر خلاف سلف صالح، علم روز و جهاني را رد مي كنند. تلاش هايي كه علماء و انديشمندان دلسوز در اين خصوص صورت داده اند نيز به طور جدي كارساز نبوده و انتقادات به علم روز و دانشگاه ها همچنان ادامه دارد و در برخي از مناطق مثل افغانستان و پاكستان حتي با سوادآموزي زنان مقابله مي شود.
اين مسلمانان از اين نكته غافلند كه علم بر خلاف دين كه از محدوديت هاي تعيين شده توسط خداوند برخوردار است، فاقد هر گونه محدوديت است. مگر محدوديت استفاده نادرست و غير شرعي در جهت ضربه زدن به انسان ها. دانشگاه هاي امروز جهان به علوم پايه مثل رياضي، فيزيك و شيمي اهميت زيادي مي دهند و اين علوم از قديم الايام و بدون هيچ گونه محدوديتي مورد توجه دانشمندان مسلمان بوده است.
در علوم انساني مثل جامعه شناسي، روانشناسي، علوم اجتماعي و... واقعيت اين است كه مسلمانان به نسبت نيازها و ضرورت هاي روز اقدام به پژوهش و ارائه نظريات كاربردي ننموده اند و از آنجا كه علم تعطيل شدني نيست، مسلمانان بايد از اندوخته ها و نتيجه زحمات دانشمندان غير مسلمان استفاده نمايند. هنگامي كه از انديشه اسلامي در علوم انساني سخن به ميان مي آيد، مسلمانان فوراً به «ابن خلدون» استناد مي كنند. در اين جا بايد به دو نكته توجه كرد اول اين كه ابن خلدون علي رغم اين كه يك شخصيت جهاني در علم جامعه شناسي مي باشد، اما براي اين كه مسلمانان در اين علوم حرف براي گفتن داشته باشند بايد صدها و هزاران ابن خلدون داشته باشند تا از مجموعه نظرات آن ها جوامع مختلف را از نظر اجتماعي مديريت كنند. دوم اين كه نظريات ابن خلدون را مي توان تنها نظريات يك محقق مسلمان ناميد نه نظريات اسلام. لذا ديدگاه هاي ابن خلدون نيز مثل ساير انديشمندان قابل نقد و بررسي است.
شايد در اين جا اين سؤال پيش آيد: پس سهم مسلمانان در علوم انساني چيست و آيا امروزه مسلمانان بايد به طور مطلق تابع نظريات انديشمندان غربي باشند؟ بايد توجه داشت اسلام در ابتدا به انسان سازي توجه دارد، لذا اگر يك دانشمند يا كارشناس مثل پزشك، حقوقدان، استاد، جامعه شناس و... مسلمان متعهد باشد به دليل ايمان قوي چه در عمل و خدمت رساني به خلق و چه در ارائه نظريات براي مردم و جامعه علمي، خدا و دستورات او را در نظر خواهد گرفت و اگر مسلمانان متعهد وارد اين حوزه هاي علمي نشوند، در اين حوزه ها خلاء نيروي انساني خود را نشان خواهد داد. دوم اين كه ارائه نظريات كاربردي و متناسب با جوامع اسلامي از مسير ناديده گرفتن تجارت علمي ديگران نمي گذرد، بلكه مسلمانان بايد با اهميت دادن به پژوهش و تحقيق و تربيت نيروهاي علمي در حوزه علوم انساني خود را تقويت نمايند. در اين صورت است كه تنها جامعه دانشگاهي مسلمان مصرف كننده مطلق نظريات غربي نخواهد بود، بلكه ضمن استفاده مناسب ازتجارب و اين نظريات، خود نظريات مفيد و كاربردي را به جامعه علمي اروپا ارائه خواهد داد. برچسب ها: ستیز جنگ دشمنی با علم مسلمان سوادآموزی
ارسال شده در مورخه : سه شنبه، 10 فروردين ماه، 1389 توسط admin
کاربرانی که به این خبر امتیاز داده اند.(قرمز رأی منفی و آبی رأی مثبت):
مرتبط باموضوع : ما مي خواهيم بني اسرائيل باشيم [ سه شنبه، 6 مهر ماه، 1389 ] 367 مشاهده
عوامل دین گریزی در جوانان چیست؟ [ شنبه، 4 دي ماه، 1389 ] 1348 مشاهده
از کسی انتظار تشکر نداشته باش [ شنبه، 16 ارديبهشت ماه، 1391 ] 127 مشاهده
از خلقت انسان تا خلافت آدم (علیه السلام) [ دوشنبه، 4 آبان ماه، 1388 ] 549 مشاهده
توهین به اهل تشیع تحت هر عنوانی محکوم است [ جمعه، 12 آذر ماه، 1389 ] 681 مشاهده
|
امتیاز دهی به مطلب |